Waarom steunen de commerciële media Wikileaks niet?

De rebelse kwajongens en Robin Hoods van deze wereld vieren feest nu klokkenluiderssite Wikileaks de grondvesten van de gevestigde orde laat schudden. Ook de Publieke Omroepen dragen hun steentje bij door kopieën van de website te publiceren op hun eigen websites. Powned plaatste afgelopen week al een ‘mirror’ van Wikileaks, en de VPRO maakte vandaag bekend ook op deze manier te delen in de revolutie. Opvallend dat juist de Publieke Omroepen Wikileaks op deze manier steunen? Ja, zo vond het CDA. Zij plaatste hun kanttekeningen en vraagtekens bij de acties van de omroepen. De politieke partij vindt dat het hosten van de gelekte documenten niet in het takenpakket van de omroepen thuishoort. Of is het onderdeel van de journalistiek die de omroepen bedrijven? Zelf zegt de VPRO daarover op zijn website; “VPRO wil benadrukken dat het aanbieden van deze informatie juist een taak is van de publieke omroep: de bevolking van relevante informatie voorzien.”

Maar waar blijven de commerciële media? Zij zijn niet gebonden aan de overheid en hebben dus alle vrijheid de documenten te publiceren. Maar de Volkskrant linkt niet eens naar de documenten en sites, en ook alle andere onafhankelijke media in Nederland hebben nog niet hun steun aan Wikileaks betuigd. Terwijl in andere landen de grote kranten de primeur hadden met een aantal documenten blijft het onder de Nederlandse kranten stil. Het Franse Le Monde, het Amerikaanse the New York Times, El País in Spanje, The Guardian in Groot-Brittannië en Der Spiegel in Duitsland liepen voorop in de onthullingsparade van Wikileaks. Opmerkelijk dat de Nederlandse kranten achterblijven? Nee, in principe niet. Onafhankelijke journalisten kiezen geen kant in hun publicaties. Daarnaast hebben de kranten en bijvoorbeeld televisienetwerk RTL ook iets te verliezen waar de publieken niet voor hoeven te vrezen: hun reputatie en onafhankelijkheid.

Daarnaast zijn de commerciële media veel kwetsbaarder voor druk van buitenaf. Al eerder zette financiële bedrijven zoals PayPal, Mastercard en Visa al hun betalingen aan Wikileaks stop, en ook Amazone stopte de hosting van de website, waarschijnlijk door druk van de Amerikaanse overheid. Als Persgroep of RTL zijnde wil je die niet aan je broek hebben. Publieken in de schaduw van de Nederlandse overheid hebben veel minder te vrezen voor druk van buitenaf.

Hoe lang denk jij dat Wikileaks zijn hoofd boven water houdt op het internet? En wat zouden de commerciëlen volgens jou moeten doen? Laat hieronder een reactie achter of reageer op twitter of facebook.

VVD: geen internet voor NPO

Als het aan de VVD ligt, mag de publieke omroep zich niet meer met internet bezighouden. De omroepen moeten bij hun leest blijven, zich beperken tot audiovisuele taken, ofwel alleen radio- en televisieprogramma’s maken die op publieke netten te zien zijn. Dit bevestigde VVD-Kamerlid Anouchka van Miltenburg op maandag 2 november in het Nederlands Dagblad.

Vijf redenen waarom de VVD de plank volledig misslaat:

  1. Het belangrijkste argument voor de hierboven genoemde maatregel, is dat de omroepen nu op oneerlijke wijze met hulp van belastinggeld zouden concurreren met commerciële partijen. De laatst genoemden moeten een risico nemen om nieuwe websites winstgevend te kunnen maken, een risico dat voor de omroepen vrijwel niet zou bestaan.Hoewel hier wel iets in zit, kun je het ook omkeren. Je zou ook kunnen stellen dat de commerciële partijen oneerlijke concurrentie zijn, aangezien zij aan veel minder regels gebonden zijn dan de publieke omroep. De ‘commerciëlen’ hebben weer andere voordelen dan de verschillende publieke zenders. Waarom de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) beperken? Bovenal zouden kranten,  in hun zoektocht naar een vervangend medium, volgens Van Miltenburg last hebben van de oneerlijke concurrentie van de publieke omroepen. Waarom zouden kranten, die hun traditionele medium dreigen te verliezen, meer recht hebben op internetgerichte evolutie dan de omroepen? Het is maar de vraag of televisie en radio over 25 jaar nog bestaan. Ik bespeur een gelijkenis.

  • We leven in het jaar 2010, de weg tot aan de volgende jaarwisseling is bijna verreden. De VDD-maatregel stuurt de NPO terug naar het op een na laatste decennium van de vorige eeuw. Het internet is de toekomst en de toegangspoort naar de jeugd van tegenwoordig. Wil de omroepen mee komen met de rest, dan zullen ook zij een territorium moeten kunnen claimen op het wereld wijde web. Hoe kunnen omroepen en programma’s zich anders profileren?

  • Internet is voor veel televisie- en radioprogramma’s een geweldige aanvulling. Neem een fenomeen als Twitter. Steeds vaker verweven programma’s de zogenaamde hashtags (#tvlab) in hun concept, de Twitter-discussies worden zelfs verweven in programma-websites of een livestream (Beagle, in het Kielzog van Darwin). Zijn dergelijke crossmediale werkwijzen uit den boze voor publieke omroepen?
  • Internet is ook audiovisueel!
  • Het grote probleem van alles dat commercieel is, is dat het commercieel is. Het gaat om geld verdienen, niet om kwaliteit. Is iets interessant voor een klein publiek, dan is het opeens niet goed genoeg. Kun je geld verdienen met de meest verschrikkelijke meuk, dan is helemaal top. Val je (blijkbaar) buiten de heersende stroom, dan kun je de televisie, radio en computer maar beter uitlaten. De NPO biedt voor veel dingen een alternatief. Als je het mij vraagt, moeten we dat koesteren. Net als al het andere dat kapot wordt gemaakt door onze nieuwe regering.

Mijn stelling is dat de VVD, als ze de NPO kwijt wil, de omroepen beter direct kan afschaffen. Behoed hen van een lange lijdensweg. Noem me een linkse rakker, maar kom dan wel met tegenargumenten…

Omroepen regelen bezuinigingen zelf, voordat de regering dat doet

Gisteren maakte de VARA bekend gesprekken te voeren met twee grote omroepen om qua programmering en organisatie samen te gaan werken. Onder andere BNN en de VPRO staan op het verlanglijstje van de omroep, die onder andere grote programma’s als De Wereld Draait Door, Pauw en Witteman en NOVA uitzend. De omvangrijke publieke omroep in Nederland is de afgelopen tijd een populair discussiepunt in Den Haag, zo pleitte Wilders voor slechts een publieke zender, en zullen de VVD en het CDA Hilversum ook niet ontzien in hun bezuinigingen.

Dit maakte het nodige los in Hilversum, een aantal omroepbazen reageerde instemmend, en alles leek klare koek. Er moet samengevoegd en vooral samengewerkt worden. De directeur van de NOS zoekt de oplossing bij Unilever, bij een bijeenkomst in Hilversum zegt hij hier over; “Dat bedrijf ging in aantal merken terug van 1400 naar ongeveer driehonderd”. Ook de Britse publieke omroep BBC wordt vaak aangehaald als groot en effectief voorbeeld voor een nieuw Hilversum, zij hebben in plaats van omroepen met leden een grote omroep. Tel uit je winst.

Terwijl er in Den Haag rond de formatie nog de nodige problemen zijn nemen de omroepen het heft in eigen hand. De NPS, Teleac en de RVU fuseerden tot de NTR, BNN en de VARA maken samen een show, en ook de NOS gaat met het toekomstige nieuwsuur de samenwerking aangaat met diezelfde gloednieuwe NTR. Of de omroepen er zelfstandig de 100 miljoen aan geplande bezuinigingen uit kunnen halen blijft de vraag, maar een goede stap in de richting een effectievere publieke omroep is het wel.

Nog één maand. Wat gaat er veranderen?

De laatste file’s lossen zich al op en de meeste Nederlandse vakantiegangers zullen binnen niet al te lange tijd op hun vakantiebestemmingen aankomen. De maand augustus begint morgen en daarmee ook de beruchte komkommertijd, alhoewel er dit jaar waarschijnlijk genoeg nieuws zal zijn. Dat betekent ook dat we kunnen aftellen tot de eerste van september, morgen over precies één maand. We hebben een maand om afscheid te nemen van Llink en vaarwel te zeggen tegen de RVU, Teleac en de NPS als afzonderlijke omroepen.

Vanaf september verandert er een hoop op de publieke zenders. Een van de belangrijkste veranderingen is het verdwijnen en verschijnen van omroepen. Ik schreef al dat, of we dat nu erg vinden of niet, Llink na de eerste van september niet meer te zien en te horen zal zijn. Als afscheidsfeestje organiseert Llink het heuse Llinkpop. Op de Llink redactie moeten ze zich afgevraagd hebben hoe ze hun zendtijd voor de laatste keer kunnen misbruiken. En jawel, ze hebben iets geniaals bedacht. Ze zenden gewoon het afscheids/personeelsfeestje integraal uit.

Nieuwe omroepen

Llink maakt plaats voor twee omroepen die zeggen een wat rechtsere kijk op eigenlijk alles te hebben. PowNed en Wakker Nederland zullen vanaf september beide de status aspirant-omroep krijgen. Of de beide omroepen een grote bijdrage gaan leveren betwijfel ik. Misschien is een fusie tussen BNN en PowNed een goed idee. En Wakker Nederland en het volgens mij al jaren lang herhalingen uitzendende Tros zullen het ook wel goed met elkaar kunnen vinden.

In mijn inleiding schreef ik ook dat de omroepstichtingen RVU, Teleac en de NPS afzonderlijk zouden verdwijnen. De drie omroepen fuseren waardoor er één omroep ontstaat. Die omroep gaat NTR heten en gaat zich richten op educatie, informatie en cultuur, met als extra speerpunten jeugd en diversiteit. Klinkt allemaal nog een beetje vaag, maar ik ben ervan overtuigd dat dit wel een goede stap is voor de publieke omroep.

Te hoge verwachtingen van Nieuwsuur?

De laatste grote verandering waarvan ik nog niet weet wat ik moet denken is de verdwijning van Nova en het beginnen van het nieuwsuur. Aan de ene kant is het jammer dat Nova verdwijnt, maar aan de andere kant ben ik heel erg benieuwd naar het nieuwe Nieuwsuur. Ik ben alleen bang, dat omdat de (mijn) verwachtingen zo hoog zijn het heel erg gaat tegenvallen. En natuurlijk is het zonde dat Clairy Polak noch Eva Jinek het programma mag presenteren.

Daarnaast veranderen er nog een paar kleine zaken zoals de invulling van de radiozendtijd, maar daar zal ik jullie niet mee lastigvallen. Ook omdat ik daar nog niets over heb gelezen of gezien.

De Publieke Omroep na de verkiezingen

Binnenkort is het weer tijd om de rode potloden te slijpen, de stemhokjes af te stoffen en vooral de gordijntjes niet vergeten op te hangen. Het is tijd om weer te gaan stemmen voor de Tweede Kamer. En daarmee wordt waarschijnlijk ook het beleid voor de komende jaren bepaald.

De partijen waarop iedereen kan stemmen publiceerden in de afgelopen weken allemaal boekwerken met daarin hun visie en hun doelen. Meestal stonden daarin, ver weg gestopt in een ogenschijnlijk onbelangrijke clausule de plannen die de desbetreffende partij had voor de media en vooral voor de Publieke Omroep.

De politieke partijen zijn, als het gaat om de Publieke Omroep in te delen in twee groepen. De eerste groep vind dat de Publieke Omroep moet worden ingedamd tot een kern van één of twee tv-zenders en een aantal radiozenders.

Op de agenda van hoop en optimisme bijvoorbeeld is de Publieke Omroep bijna niet terug te vinden. Het verkiezingsprogramma van de PVV spreekt afkeurend over de Nederlandse staatsomroep waar “avond aan avond linksmensen paraderen die door linkse omroepen worden uitgenodigd hun politiek-correcte meningen te debiteren.” Deze keer gaat het bij de PVV niet over het afhakken van rode neuzen van linkse journalisten maar over Boer zoekt Vrouw en Spoorloos die volgens de partij prima door SBS of RTL kunnen worden uitgezonden. Volgens de PVV kan de activiteit van de Publieke Omroep worden beperkt tot één televisiezender. Geen radiozenders en “wildgroei van websites van de staatsomroep moet ophouden, dat concurreert volop met kranten.” En die kranten zijn nu juist zo belangrijk volgens de PVV.

Verder vinden ook de VVD, GroenLinks en TON dat er televisiezenders van de Publieke Omroep kunnen verdwijnen. De VVD denkt dat twee televisiezenders en vier radiozenders voldoende zijn. TON gaat nog  verder, en vind één televisiezender en één radiozender genoeg. Uitleg ontbreekt in het verkiezingsprogramma van Trots op Nederland.

Opvallend in het rijtje is GroenLinks, die vind dat de Publieke Omroep met twee tv-zenders ook voldoet. Maar dat is niet nieuw, in voorgaande verkiezingsprogramma’s van de partij stond dat ook al. Daarnaast verdwijnen de profielen van de zenders en worden het dus twee algemene zenders, als we allemaal GroenLinks stemmen.

Vraag blijft hoe we met de vermindering van de zendtijd door Publieke Omroepen toch nog aan ieders behoefden te voldoen. Vooral de rechtsere partijen, die bijna allemaal vinden dat de Publieke Omroep meer rechts geluid moet laten horen vinden dat er zenders moeten verdwijnen. Maar hoe kan de Publieke Omroep met één tv-zender aan alle behoefden voldoen? Blijft vooralsnog onbeantwoord.

Dan is er dus ook nog een tweede groep. Hierin zitten de partijen die eigenlijk niks lijken te vinden over het publieke bestel en de partijen die de huidige omvang willen behouden. CDA en PvdA zijn de enige partijen die eigenlijk helemaal niks vinden en niks gaan veranderen aan de Publieke Omroep.

Andere partijen die willen dat de omvang van nu behouden blijft zijn D66, SP en ChristenUnie. Die partijen, en GroenLinks willen daarnaast meer geld voor documentaires. Maar omdat er ook flink bezuinigd moet worden, trekken zij de conclusies dat de omroeporkesten en Radio Nederland Wereldomroep (de Wereldomroep) voor een groot deel kunnen verdwijnen.

Geen van de verkiezingsprogramma’s gaat in op de problemen die de vele omroepen met zich meenemen, en zeker niet hoe ze dat willen oplossen, terwijl dat toch wel een prangende vraag is in omroepwereld. Zoals het er nu uit ziet gaat dit probleem ook de komende jaren niet worden opgelost. Niet door de politiek in ieder geval. Ook het aantal radio- en televisiezenders zullen de komende jaren waarschijnlijk niet veranderen.

Het is trouwens nog even wachten op de plannen van de nieuwe jongerenomroep ‘van’ BNN. Maar ik denk niet dat deze nieuwe partij veel zal sleutelen aan het omroepbestel.