De Pers bewijst: gratis kwaliteitsjournalistiek op papier is niet rendabel

Goed nieuws voor de betaalde kwaliteitskranten, en minder voor krantenuitgever Wegener. Vorige week werd bekend dat het concern nog steeds lijdt onder de tegenvallende advertentieverkopen van gratis krant de Pers, die de slogan ‘gratis maar niet goedkoop’ hoog in het vaandel heeft. De cijfers zijn niet mis: er werd zo’n slordige 32,6 miljoen euro verlies gemaakt.

Binnen Nederland is de Pers de enige gratis krant die niet elke dag zijn halve krant uittrekt voor ANP-kopiersels en schreeuwende BN’ers. Dat is ook te zien aan de grootte van de redactie, die niet onderdoet aan die van het Parool en Trouw, die anders dan de Pers wel maandelijks abonnementsgeld kunnen vangen.

De gevreesde vervlakking van de journalistiek is een gevolg van de gratis kranten, zo stellen concurrerende kwaliteitsmedia. De Pers is de enige onafhankelijke gratis papieren media die hier een uitzondering op is. Mocht Wegener besluiten om de stekker er uit te trekken, zou dat een grote aderlating voor de gratis krantenwereld zijn. Daarnaast zou het bewijzen dat voor kwaliteitsjournalistiek nu eenmaal betaald moet worden, omdat een ander verdienmodel simpelweg niet rendabel is, een conclusie die ze in het buitenland ook al gemaakt hebben.

Want in andere landen is het gratis kwaliteitskranten format ook al geen succes. Denemarken deed een bijna succesvolle poging met Nyhedsavisen, zij pakten het nog chiquer aan en kwamen de krant ook nog ‘s ochtends bezorgen. Dit trucje zorgde ervoor dat de krant binnen 18 maanden de grootste krant in Denemarken was. Helaas rezen ook bij dit concept de kosten de pan uit, en moest het project na twee jaar noodgedwongen staken.

Nu de bereidheid van de nieuwsconsument te betalen voor nieuws afneemt zou een initiatief als de Pers juist een gat in de markt moeten zijn, dus waar gaat het mis?

De Pers weet het al langer uit te zingen dan zijn buitenlandse collega’s. Voor het nieuwsaanbod zal een mogelijke toekomstige teloorgang van de Pers in ieder geval een doodzonde zijn. Voorlopig heeft de krant nog het excuus in een crisis op de advertentiemarkt te verkeren, maar toch blijft het de vraag hoe lang financierders en uitgevers nog een oogje dicht zullen blijven knijpen.

Ook op de iPad is de Volkskrant het kleine broertje van De Morgen

Een uur geleden is de gloednieuwe Volkskrant iPad app gelanceerd. Adjunct-hoofdredacteur Jan ‘t Hart spreekt al van ‘de mooiste krantenapp van de iPad’

‘De nadruk ligt op het zo comfortabel kunnen bladeren door een digitale versie van de papieren krant’, zegt managing-editor Hans Deridder  op de website van de Volkskrant. ‘Dit is een app voor digitale immigranten, mensen die nog weten wat een krant is.’

Allemaal mooi, maar wel erg laat, en de Volkskrant is dan ook vrijwel de hekkensluiter. Concurrent De Telegraaf lanceerde zijn applicatie al in augustus van dit jaar, en ook NRC Handelsblad en nrc.next zijn de op een na grootste krant van Nederland voor. Vreemd? Ja. Want de applicatie is een exacte kopie van zijn Belgische tegenhanger De Morgen, die al bijna twee maanden uit is. Beide kranten worden uitgegeven door het Belgische krantenconcern Persgroep, die door twee vrijwel identieke applicaties te lanceren de kosten laag wist te houden. Overigens is ook de website van de Volksrant identiek aan De Morgen. Twee verschillende markten, één website en applicatie.

Het kranten DNA van De Volkskrant en De Morgen komt gek genoeg niet echt overeen. Zoals Trouw een veel serieuzere website en applicatie heeft en De Telegraaf voor veel showbizz en chaos kiest heeft de Volkskrant ook zijn eigen DNA en uitstraling. Komt het dan wel ten goede van de krant als een applicatie simpelweg gekopiëerd wordt, of is een app gewoon een app, zolang hij maar werkt? Laat je reactie en mening hier onder achter!

Het geheim van de meest gelezen krant van Nederland

Als je de doorsnee journalist naar zijn mening vraagt over de Telegraaf komt er weinig positiefs uit. De krant is onoverzichtelijk, de artikelen zijn inhoudelijk vaak zwak en onjuist, en er is meer aandacht voor de achtertuin van Frans Bauer dan voor serieuze zaken. Sinds de vliegramp in Tripoli neemt niemand de krant meer journalistiek serieus, en de Nederlandse Vereniging van Journalisten laste er zelfs een debat voor in. Toch is de Telegraaf de meest gelezen krant van Nederland, en heeft het een oplage van 584.193 kranten per dag. Hoe kan het dat de bekritiseerde krant zoveel lezers weet te trekken? Volgens Petra van RethinkingMedia ligt het aan de aan de vlugge stijl van de krant. Ze schrijft;

“Heel vroeger dacht ik dat ze bij De Telegraaf niet zo goed wisten hoe ze een krant moesten maken. Smalle stukjes, brede stukken, grote koppen, kleine koppen. Wat een zooitje. Konden ze daar niet goed meten of zo? En waarom lukte het bij NRC Handelsblad dan wel om alles even groot te maken? Hadden ze daar meer geld over voor goede vormgevers?”

De conclusie die zij in het artikel trekt is dat het succes van de krant juist aan het vlugge en snelle karakter van de krant ligt. Een krant die weinig aan zijn opmaak doet zal immers inhoudelijk wel goed zijn? Als je er vlug langsloopt heb je het idee dat die krant door de schreeuwende koppen echt iets belangrijks te vertellen heeft.

Maar ook inhoudelijk is er een lichtpuntje. De Financiële Telegraaf, die dagelijks in de krant te vinden is, is een van de beste financiële krantenkaternen van Nederland. Dagelijks stellen een aantal financiële goeroes hun vragen bij het reilen en zeilen van de Nederlandse economie. Dan de doelgroep. Het over het algemeen rechtse publiek dat de krant bedient smult van blunders, bekende Nederlanders en misstappen van bijvoorbeeld de overheid of justitie. Een gat in de krantenmarkt waar de Telegraaf met volle overtuiging in springt. De openheid tegenover zijn trouwe lezers speelt ook een grote rol in het succes. De krant heeft een sterke mening, en weet die ook aardig onder de aandacht te brengen. Voor sympathisanten is altijd een plekje in de krant, reacties die niet in het straatje passen wordt er vaak uit gefilterd.

En ja; wie het hardste schreeuwt wordt nu eenmaal gehoord.

New York Times stevent af op betaalde nieuwssite

De meest trotse en gewaardeerde krant van Amerika; the New York Times schud op zijn grondvesten. Afgelopen kwartaal daalde de inkomsten van de krant met zo’n 3%, terwijl de internet inkomsten met 14% stegen. Dit lijkt een gigantische groei, maar het is niet genoeg om de krant draaiende te houden. Zoals te zien is in de dagelijkse videoblog van de krant gaat het reilen en zeilen op de redactie gewoon door, en zal de krant er wel niet van de ene op de andere dag aan onderuit gaan.

Waar magnaat Rupert Murdoch zijn Britse kranten The Times en Sunday Times eerder achter gesloten deuren zette heeft de New York Times tot nu toe voor een open website gekozen. Een tot nu toe slimme zet, aangezien de redactie inmiddels de grootste nieuwswebsite ter wereld schrijft. De tactiek van mediatycoon Murdoch is daarentegen niet heel succesvol, de online nieuwsconsument lijkt niet happig te zijn voor online nieuws tegen een betaling. Het verkeer naar de website van The Times halveerde zelfs door de verplichte registratie die werd ingesteld. Toch lijken toekomstige stijgende advertentie inkomsten van de website van de New York Times de kosten van de papieren versie te moeten gaan dragen, en kunnen we een zogenaamde ‘paywall’ ook op de website van de New Yorkse krant verwachten. Of dit ook de doodslag wordt voor de digitale NYT? Zolang niet alle kwalitatieve nieuwswebsites geld vragen voor hun service zal het een kat en muis spel blijven. Voorlopig kan de hele wereld nog het dagelijkse nieuws uit New York lezen, want met een financiële injectie van $250 miljoen kan de krant de komende tijd nog wel vooruit.

Maak je geen zorgen, de kranten zullen overleven

De oplages van kranten dalen gestaag en magazines stoppen steeds vaker, terwijl er aan de andere kant de hoeveelheid blogs door blijft groeien en de verworvenheden van het internet steevast bejubeld worden. Het bestaansrecht en de waarde van de traditionele media staat onder druk, en dat is al een geruime tijd zo. Feit is dat zij steeds meer terrein verliest op de moderne media, zoals internet. Een terugkerende vraag is hoe de traditionele media zoals kranten kan blijven bestaan, onder al deze druk. Gelukkig zijn er al een aantal redenen te bedenken waarom dit hen gaat lukken.

Kwalitatieve selectie uit de informatieoverload
Het is zeker waar dat er voor bijna alle onderwerpen die in de krant staat bibliotheken aan informatie beschikbaar zijn op het internet. De krant weet echter een kwalitatieve selectie uit alle beschikbaar informatie te filteren die de moeite waard is om te lezen. Van nieuws en achtergrond tot opinie, kranten bieden een constant kwaliteitsniveau aan met een bloemlezing met grote relevantie voor de lezer.

Journalistiek als vak, niet als bijzaak
Aan de ene kant zijn er mensen met een kantoorbaan die in hun vrije tijd, vanachter hun bureau, eens per week een artikel online plempen en zo journalistiek bedrijven. Aan de andere kant zijn er professionele redacties, gehuisvest in grote gebouwen, met redacteurs en correspondenten die opleidingen hebben gevolgd en hun kennis omzetten in artikelen, om zo journalistiek tot een waardig vak te verheffen. De tweede situatie ontstijgt het niveau van de eerste situatie.

Geconsolideerde machtspositie
De kranten hebben door de jaren heen een sterke positie veroverd. Vergeet niet dat nog steeds miljoenen mensen dagelijks een krant op de deurmat krijgen. Bij elke belangrijke gebeurtenis zijn er verslaggevers van de papieren media aanwezig. Daarnaast is de krant nog altijd een geliefd podium voor politici, wetenschappers, zakenlieden en andere mensen. Talloze keren is dit medium gebruikt voor openbarende analyses, onderzoeken en bekendmakingen.

Tel hierbij op dat een hoop mensen op deze mooie aarde het vele malen prettiger vinden om met een fysiek product – zoals een krant of een boek – iets te lezen, in tegenstelling tot iets digitaals (zoals een website of e-reader) en dat velen simpelweg gewend zijn aan de krant, en ik zie een hoop argumenten waarom dit medium blijft bestaan. Mijn advies aan krantenredacties zou dan ook zijn om minder te experimenteren met nieuwe toepassingsmogelijkheden, maar te focussen op de kerntaak: het maken van een kwalitatief topproduct. Zo houd je bestaansrecht!