Het nieuws in Nederland wordt al enige dagen beheerst door een ronduit afschuwelijk vliegtuigongeluk in Tripoli. Het kan niemand in binnen- en buitenland zijn ontgaan dat op één na alle passagiers die in dat vliegtuig zaten zijn omgekomen, waaronder 70 Nederlanders. Er zaten 71 Nederlanders in het bewuste vliegtuig, wat betekent dat de enige overlever van het ongeluk een Nederlander is. De jongen Ruben wordt in buitenlandse media al ‘wonderboy’ genoemd.
Inmiddels weten we bijna alles over de jongen, en zijn familie. Ik heb zijn schoenmaat nog niet kunnen vinden, maar dat is wellicht een tip voor de voorpagina van de Telegraaf van morgen. De discussie over privacy in de media laait weer op.
Discussie: Media & pivacy
De discussie is zeker niet nieuw. In 1996 verongelukte bij Eindhoven een Herculesvliegtuig, waarbij 34 mensen de dood vinden. Toen al kreeg de Volkskrant stapels met ingezonden brieven binnen over de rampjournalistiek die niet ethisch gehandeld zou hebben. “Talloze journalisten worden naar het gebied gestuurd en iedereen die er ook maar iets mee te maken heeft wordt onderworpen aan de sensatiezucht van de verslaggevers van ‘kwaliteitsprogramma’s’ als het Radio 1-journaal of Nova,” schrijft Maarten Versteegh uit Ophemert. De Volkskrant heeft trouwens niet zo heel veel geleerd van deze post, want toen de naam van het jongetje bekend werd, waren zij een van de eersten die deze publiceerden. Later hebben ze de achternaam weer weggehaald.
De discussie bestaat dus al even, maar met de komst van Twitter neemt de discussie wel andere vormen aan. De Telegraaf was voor even trending topic, wereldwijd. De krant verzorgde heel veel opschudding door te bellen met de ‘sole survivor’, of ‘wonderboy.’ We schreven al een artikel over het in strijd zijn met de code voor de journalistiek.
Ook andere media krijgen kritiek, het vermelden van de naam en het vertonen van beelden is voor veel trouwe NOS-nieuwskijkers reden genoeg om een mail te sturen. De hoofdredactie van de NOS beantwoord de mails in een blog, waarop ook weer veel reacties komen. Die variëren van complimenten tot nog uitgesprokener kritiek.
Ondanks de kritiek op de blog liet de NOS gisteren tijdens het 10 uur journaal beelden zien van een dagboek. Duidelijk was te lezen over de heenreis naar Zuid-Afrika. Vooralsnog lijk ik de enige in de hele wereld die dat ook niet zo netjes vind. Vanmiddag om 5 uur kan iedere geïnteresseerde chatten met Giselle van Cann, adjunct-hoofdredacteur van de NOS.
Wettelijke code?
De vraag is wat we mogen, moeten kunnen en vooral willen doen om het onethisch brengen van nieuws in het vervolg te voorkomen. Ik gok dat het grootste deel van de lezers van de Telegraaf niet zo veel problemen zien in het bellen met Ruben. En ook de NOS verliest waarschijnlijk weinig kijkers. Den Haag zou natuurlijk het volk kunnen raadplegen, en hen kunnen vragen of er wettelijk iets van een code voor de journalistiek moet worden vastgelegd. Of je laat de verantwoordelijkheid bij de media zelf. Die zullen die verantwoordelijkheid snel genoeg nemen als ze hun kijkcijfers of klantenaantal zien dalen.
